Job Heisen sprak met Yogadocent Wim Molinello over ashrams, meditatie, yoga, spiegels, slapend mediteren en de kleur roze...
 
tekst-yoga-wim-job 
Links op de foto Wim Molinello, rechts Job Heisen


Wat doe je in een ashram?

 
Wim Molinello :
 
Dit verschilt. Een ashram zonder cursus heeft een vast omschreven dagprogramma wat ze al eeuwen handhaven. Dit begint om een uur of 5 met opstaan, meditatie, mantra's zingen, dit verschilt per ashram.
Het is wel altijd een ceremonie die centraal staat. Dit duurt een uur, anderhalf uur en dan ga je met alle gasten samen eten klaarmaken. Hierna volgt vaak hatha yoga vanaf een uur of negen. Na 11 uur ben je vaak vrij om zelfstudie te doen of de omgeving van de ashram te gaan bekijken.
Het avondprogramma begint dan rond een uur of 4 waarin hatha yoga, meditatie en mantra's zingen weer centraal staan. Dit duurt dan, samen met de avondmaaltijd, tot een uur of negen. Daarna heb je ruimte voor je eigen avondritueel, douchen, bed opmaken en rond elf uur ga je dan slapen.
Dit geeft in een notendop het klassieke ashram programma weer, maar er zijn wel veel variaties op. Een Ashram kun je zien als een kleine kloostergemeenschap. In tegenstelling tot nederlandse kloostergemeenschappen, die een vast omschreven programma hebben, hebben yoga ashrams geen leiding van bovenaf en doen wat ze zelf willen binnen de yoga-sfeer. Er is wel altijd een ochtend- en avondblok, en vaak ook een middagblok.
 
 
Je vertelt een leerproces te gaan faciliteren. Wat kan ik verwachten te gaan leren?
 
Wim Molinello :
 
Er staan 3 blokken centraal, dat zijn de Osho meditaties, waarvan er 3 uitgebreid aan bod komen. Als voorbeeld wil ik de kundalini meditatie toelichten.
Ik ga deze op mijn manier uitleggen en verzorgen, en daarna ga jij als cursist deze meditatie op jouw manier uitleggen. Dit geheel evalueren we dan samen in de groep.
Didactiek wordt speels gebruikt maar wel met een serieus doel, hoe kom je over als cursusleider. Ik wil jullie in het programma de kans geven om jullie eigen ding te doen, zodat ik in de derde week gewoon mede-cursist kan zijn. Voor de kruisbestuiving is dit erg goed. Wij als groep volgen de lessen en we evalueren deze dus altijd.
Soms duurt dit langer als de les zelf. Ook is er een blok zen-meditaties en tenslotte staat hatha yoga centraal. Hierbij gebruik ik de yoga sutras van Patanjali. De opleiding in het kort: Asanas, zen meditatie en studie van geschriften.
 

Ik heb de ervaring met meditatie dat het je bewustzijn kan verruimen.
Soms heb je echter een inzicht of hulpmiddel van een leermeester nodig om verder te komen, om een sprong op de ladder van bewustzijnsniveaus te kunnen maken. Hoe zie jij dit?
 
Wim Molinello :
 
Ja klopt, hier ben ik het mee eens. in het westen zijn we geneigd om het zelf te doen, 'I am the king of the universe'-mentaliteit.
Dit heeft ons gebracht waar we nu zijn, en daar is niets mis mee. De meerwaarde van het hebben van een leraar is dat deze net de vinger op de goede plek kan leggen, en je net even over een drempel heen kan helpen.
Hij wijst je de weg, geeft je een flinke duw in de rug, maar je zet zelf de stap.
 
 
In bijvoorbeeld de Bon-religie, een pre boeddhistische stroming, gebruiken leraren woorden om aspiranten te initiëren, ze omhoog te tillen op hun weg naar hoger bewustzijn. Weet jij hier meer van?
 
Wim Molinello :
 
Mantra's kunnen dit doen, dit zijn in feite ook woorden met een bepaalde vibratie die je naar een hoger bewustzijn kunnen tillen bij juist gebruik.
Dit komt ook terug in de bijbel: 'In den beginne was er het woord'. Als eerste was er vibratie, en daar is alles uit ontstaan.
 

Als begeleider ben je de belangrijkste factor in het ‘puur’ laten zijn van je cursus. Maar, paradoxaal genoeg, kun je je onrustig voelen en toch terug krijgen van deelnemers dat je zo’n enorme rust uitstraalt.
Hoe zit dat? Kun je daar wat meer over zeggen?
 
Wim Molinello :
 
Ik heb daar wel eens over gemediteerd. Daar komt uit dat je eigenlijk een ‘vat’ bent, dat wat jij bent, in essentie, daar waar jij naar streeft en dat wat je iedere keer oplaadt, een soort accu.
Die enorme voorraad van rust straal je uit, dat wat je bent straal je uit. Soms kunnen daar aan de oppervlakte van dat vat strubbelingen zijn, onrust. En terwijl je dat vat van rust bent, en je zit in die onrust, kun jij je onrustig voelen. Maar dat gaat wel over dat moment.
Je accu is de som van alle momenten uit je ervaring. Het totaal van al jouw meditaties bepaalt jouw rust, en die accu is gevuld en dat is wat mensen voelen. Ze voelen dat wat jij hebt opgebouwd. De onrust van het moment verontreinigd wel die rust, maar dat wat overheerst dat is vaak wat mensen voelen.
En het heeft tijd nodig, om die accu te vullen en ‘mooi’ te laten worden.
 
 
Toen ik begon met mediteren merkte ik dat ik af en toe een plaats van stilte aanraakte, een bijzonder fijne plek in mijzelf. Hier hoorde ook een ‘weten’ bij, dat dit gevoel, deze ervaring de ervaring van meditatie was.
Hierna ging ik telkens in meditatie op zoek naar deze rust en kalmte, ik probeerde dit gevoel weer op te roepen. Ik bracht zo steeds meer tijd door in meditatie.
Op een gegeven moment merkte ik dat er een soort van omslagpunt was. De stilte was er al en begon mij naar meditatie te roepen. Herken je dit?
 
Wim Molinello :
 
Ja, mensen die beginnen met meditatie ervaren vaak het eerste deel van jouw verhaal. Ze tikken het even aan en de dag slokt hen weer op.
Ga je verder dan wordt het een ‘Way of life’, vanuit die rust ga je door het leven. Op dat moment gaat meditatie ook zijn vruchten afwerpen.
Twintig minuten per dag mediteren en je fijn voelen is leuk, maar het is de bedoeling en ook de kunst om meditatie werkelijk te integreren in je leven. Vierentwintig uur per dag ervaar je die rust en af en toe val je eruit, je bent het even kwijt. Die momenten ga je steeds kleiner maken.
Zoals men dat zegt, dan leef je vanuit meditatie.
 
 
Een vraag uit de literatuur van Bailey: 'Zou je de vorm van meditatie zoals jij die nu beoefent, volledig weg kunnen laten?' En zoals ik eens gehoord heb: 'Elk moment van voorgenomen meditatie is niet-mediteren.'
Hoe werkt dit voor jou, of, hoe zie jij dit?
 
Wim Molinello :
 
In de Ashram cultuur zijn ceremonies, zeker in het begin, opgelegde oefeningen. Dit is nodig om je een bepaalde manier van omgaan met denkprocessen aan te leren.
Op termijn is het de  bedoeling de ceremonies los te laten, dat het een 'Way of life' wordt. Een mooi citaat van een Swami, een guru, is: ’Als jij van mij houdt dan hou ik van jou. Maar als jij mij haat dan hou ik nog steeds van jou.’ Dat is meditatie, yoga, integreren in je leven, in je denken.
Bijvoorbeeld ook je meditaties op Ananda, liefde, integreren in alledag. Je hoeft niet meteen iedereen te gaan omhelzen, het gaat om de mindset. De reacties daarop zijn subtieler maar ze komen wel.
Niet heel diep nadenken over een object is waar het in meditatie om gaat, het gaat om integratie. Heel diep integreren doe je bijvoorbeeld door te mediteren op de kleur roze, en je voor te stellen dat je hele wezen, je hele denken en het heelal roze is. Wanneer je dan je ogen opendoet is de hele wereld om je heen iets meer roze geworden.
Om op het tweede deel van jou verhaal terug te komen, als de plek van stilte jou roept in plaats van dat jij die zelf oproept, dat zie je bij mensen die al gevorderd zijn en begonnen zijn met integratie van meditatie in hun ‘zijn’. Dat is mooi.
 
 
Als ik het goed begrijp is meditatie echt iets wat moet groeien. In het begin creëer je een plek om te zitten, in je tuin of op zolder bijvoorbeeld.
Later zou je zelfs een cirkel om je bed heen kunnen tekenen, en als je eruit stapt dat die cirkel dan symboliseert ‘Buiten deze cirkel mediteer ik’. Zo is de hele wereld je eigen plek van meditatie geworden.
 
Wim Molinello :
 
Klopt. En dan is er nog zoiets als de yogi-slaap. Dan zou je zelfs 24 uur eenheid kunnen ervaren met Atman, je Zelf, je ziel. Heel bewust gaan slapen lukt me wel eens maar het is ontzettend moeilijk.
Je lichaam gaat slapen en jij moet daar mentaal tegenin terwijl je ook je rust moet krijgen. Wakker blijven zonder dat je molentje blijft draaien, anders kun je nooit je mentale rust krijgen. Je kunt dit doen door 1 object van meditatie te nemen en daar heel erg dicht bij te blijven.
De kunst is ook hiervoor iets te kiezen wat je niet mentaal (met gedachten) hoeft te ondersteunen, en tegelijkertijd iets waar je niet gemakkelijk van afdwaalt. Als je dit wilt oefenen, gewoon ’s avonds als je gaat slapen, kies dan een gevoel. Bij gevoelsmeditaties hoef je namelijk niet na te denken, niet te tellen bijvoorbeeld.
Houdt dit gevoel, bijvoorbeeld liefde, dan zo lang mogelijk vast. Tot de volgende dag dus . . .  Na jaren komt er dan een moment dat je je ’s ochtends niet meer hoeft te realiseren dat je toch weer in slaap gevallen bent.
 
 
Iets wat erop aansluit, ik las laatst in een interview met Henk Barendrecht: ‘Op een gegeven moment ben je zo mindful, dat je weet of je op een in- of uitademing wakker bent geworden’. Is me erg bijgebleven.
 
Wim Molinello :
 
tekst-wimportret

Dat is heel bewust leven, heel bewust zijn van wat je doet. Ook van je routines en je afwijkingen hiervan, en van je gedachtengang. Als je zo bewust leeft, is inderdaad het moment dat je wakker wordt ook het moment dat je in meditatie gaat. Zelf moet ik toch nog eerst een paar keer ademhalen. Mooi, dat is mooi!
 
 
Zoeken naar kennis en inspiratie is ook belangrijk. Dit is ook de weg van Jnana yoga. Zo is er een verhaal van een leerling die een meester aanhoort, en dan zegt: ‘Wat jij allemaal te vertellen hebt is erg mooi, maar ik ben niet geïnteresseerd in wat jij te vertellen hebt. Ik wil weten waar jij je kennis vandaan hebt’. Waar heb jij je kennis vandaan?
 
Wim Molinello :
 
Uit India en van nederlandse leraren. Iedereen die zoekt komt kennis tegen. De kunst is ook om aan te voelen wat voor jou de juiste kennis is.
 
 
Kun je tot slot nog wat over jezelf vertellen?
 
Wim Molinello :
 
Dat vind ik wel een moeilijke vraag. Ik weet wie ik ben en jij weet wie jij bent. In contact zijn wij elkaars spiegel. Ook in het geven van een cursus is die spiegelwerking er.
Je kunt niet even een yogaboekje lezen als voorbereiding en wat filmpjes op Youtube zetten als reclame. Ik kan yogaleraar zijn door bepaalde aspecten van mijn persoon naar keuze naar voren te laten treden, maar alleen maar omdat yoga en meditatie geïntegreerd zijn in mijn leven.
Daarom ben ik geen yogi of boeddhist maar gewoon Wim. Wat ik ben straal ik uit. In mijn studententijd was yoga bijvoorbeeld nog niet helemaal geïntegreerd, en toen had ik een andere rol en gaf ik andere antwoorden. Naarmate ik vorderde op de yogasnelweg veranderden mijn spiegels en kreeg ik andere vriendschappen, vaak ook meer gebaseerd op een gemeenschappelijk stukje rust.
Nu geef ik privé en als docent dezelfde antwoorden en hoef ik geen ‘jas’ meer aan te doen of aan verwachtingen rondom mijn persoon te voldoen.